gelders archief

REGIO - De archieven van het Kadaster in de provincie Gelderland over de periode 1832 – 1989 zijn sinds kort in te zien bij het Gelders Archief. De archieftoegang is via internet raadpleegbaar. Het gaat om meer dan een kilometer aan registers en ongeveer 14.000 kaarten. Het Kadaster legt met behulp van kaarten en registers de eigendoms- en zakelijke rechten van burgers en rechtspersonen vast, die ze hebben op onroerende goederen, zoals hypotheken, erfdienstbaarheden en erfpacht.

Het begin van de kadastrale activiteiten in Nederland ligt in de periode dat Nederland ingelijfd was bij het Franse keizerrijk. Tussen 1811 en 1832 zijn huizen, erven, landerijen, wegen en wateren in kaart gebracht en is een schatting gemaakt van de opbrengsten van de grond en huizen voor de heffing van grondbelasting. Het Kadaster werd in 1832 als rijksdienst opgericht met als doel om informatie te verzamelen voor het rechtvaardig heffen van grondbelasting en het bevorderen van de rechtszekerheid over het eigendom van onroerende goederen.
Het Kadaster administreerde de transacties van onroerende goederen (koop, verkoop, hypotheek, testament) via de hypothecaire registers (die geven een eigendomsverandering aan). Deze registers zijn openbaar. De kadastrale registers geven aan wie eigenaar is. De kadastrale gemeente vormt de basis voor het bijhouden van de kadastrale boekhouding en is daarom het startpunt voor het zoeken in de kadastrale administratie. Elk onroerend goed heeft een unieke aanduiding.
Aanvankelijk waren er kadastrale kantoren in Arnhem, Nijmegen, Tiel en Zutphen, maar na verschillende reorganisaties bleef in 1976 alleen het kantoor in Arnhem als enige in Gelderland over. In 1989 automatiseerde het Kadaster zijn registers en kaarten.

Historisch geïnteresseerden kunnen - het vergt enig doorzettingsvermogen - met behulp van de kadastrale archieven onder meer veranderingen in eigendom van onroerende goederen en andere zakelijke rechten achterhalen, biografieën en genealogieën optuigen of de grondgeschiedenis van hun dorp of stad achterhalen.
Minder bekend is dat het Kadaster een ook scheepsboekhouding bijhield voor scheepshypotheken en eigendomsoverdrachten.

Een beperkt deel van de archieven is gedigitaliseerd en in te zien via het computerprogramma Digilegger in de studiezaal of via internet (watwaswaar.nl).
Via Digilegger zijn in te zien:
- de registers no. 71 (registers - bijgehouden tussen 1844 en 1986 – geven in de volgorde van de perceelnummers de leggerartikels waarin het perceel voorkomt. Nieuwe perceelsnummers die ontstaan door splitsing of samenvoeging van percelen staan hierin vermeld. Het leggerartikel verwijst naar de kadastrale legger, waar de eigenaren achterhaald kunnen worden.);
- kadastrale legger (belangrijkste kadastrale register, waarin per kadastrale gemeente en eigenaar overzichten zijn gemaakt van de percelen die iemand bezit.).
Via internet (www.watwaswaar.nl) zijn in te zien:
- de Oorspronkelijke Minuutplans (kaarten die de ligging en de begrenzingen weergeven van de afzonderlijke percelen in 1832.);
- OAT's (Oorspronkelijk Aanwijzende Tafels uit 1832, die per kadastrale gemeente in volgorde van sectie en perceelsnummer naam, woonplaats en beroep van de eigenaar en andere relevante informatie geven).

Bekijk de archieftoegang. In de inleiding van de toegang staat veel meer informatie over het zoeken in de kadastrale archieven.

Om een reactie te geven moet u ingelogd zijn op deze website.

Reacties mogelijk gemaakt door CComment' target='_blank'>CComment