Als jochie las ik dit voor het eerst op een schutting in de Goudsbloemstraat in Zwolle. Ik zat daar op de Da Costaschool, later het Mozaïek genoemd, maar dat kwam niet door mijn vertrek. In de loop der tijd werd zulke schuttingtaal uitgebreid met ‘vleeswaren’, en nog later met politieke leuzen (‘Stem niks!’ enzo). Het verschijnsel graffiti stond toen nog in de kinderschoenen, en ik schrok ervan dat kinderen zoiets deden, zoiets durfden. Maar je snapte ook al gauw dat degene die het had geschreven het zelf als eerste gelezen had, en dus (ook) gek moest zijn. Het was humor van het soort ‘wat je zegt ben je zelf’. Of ‘schelden doet niet zeer, schoppen vele meer’, dit laatste zei je dan als jongetje wonend in de Eigenhaardstraat tegen vervelende jochies uit de Klaasboerstraat in datzelfde heerlijke Assendorp.

De humor ligt op straat, zei ooit Max Tailleur. Hij was bekend als moppentapper, vooral over Sam en Moos. Inderdaad ligt humor voor het oprapen, als je er maar oog voor hebt. Ook krantenkoppen kunnen komisch zijn. Een afgezaagd voorbeeld is de kop “Man gedood na val van ladder”. Iedereen begrijpt: bedoeld wordt dat de man overleed als gevolg van die val. Maar feitelijk staat er dat hij van een ladder viel, en daarna werd gedood. Ik moest daar weer aan denken toen ik kortgeleden de krantenkop las “Aantal topvrouwen stagneert”. Eerst dacht ik ‘nou, ik ken ook wel een aantal topmannen die stagneren’. Maar weer is de werkelijke bedoeling anders, namelijk dat er te weinig vrouwen in de leiding van een bedrijf of organisatie zitten. Voor wie twijfelde over de kwaliteit van het vlees op oudejaarsavond helpt misschien de krantenkop “Gourmetpakket nog viezer dan gedacht”. (Dat ligt trouwens niet alleen aan het vlees.)

Soms ligt het moeilijker, en is het even puzzelen. Ik las ergens “Mannen onder invloed van drugs in gestolen auto”. Iedereen zal vermoeden wat er wordt bedoeld, en als je dat artikel verder leest wordt dat ook duidelijk. Maar de letterlijke tekst kan van alles betekenen. Wat sneu dat ze nou juist in een gestolen auto moesten gaan zitten, maar ja, hadden ze maar geen drugs moeten gebruiken. Of zagen ze in een auto drugs liggen en raakten ze daardoor van slag, niet wetend dat het een gestolen auto was? Hadden ze het nooit gedaan als ze niet onder invloed waren geweest? En zouden vrouwen dus niet onder invloed van drugs in een gestolen auto gaan zitten? Gezocht natuurlijk, maar de kop sluit deze interpretaties niet uit. En je fronst ook wel even je wenkbrauwen bij een kop als “Terreurniveau politiekantoren Brussel omhoog”. Om bij de kop “Gemeente wil mobiele dekking verbeteren” maar niet te denken aan digitale kunstmatige inseminatie via je smartphone.

“Balbezit totaal niet relevant” stond boven een sportartikel vorige maand in De Stentor. Huh? - denk je dan - voetballen zonder zelf aan de bal te komen? Scoren zonder de bal te hebben? Trainer Ron Jans van PEC Zwolle zegt “Voor ons geldt: hoe minder balbezit, hoe meer punten we halen”. Pierre van Hooijdonk van Beek Vooruit B1 wordt geciteerd met een zin als “Balbezit is helemaal niet relevant, het gaat erom wáár je de bal hebt”. Dit geeft al iets meer duidelijkheid. Want deze krantenkop is abracadabra als je niet weet wat in dit geval met balbezit wordt bedoeld, namelijk het in eigen ploeg rondspelen van de bal. Of, om de verslaggever na te spreken “het kapotspelen van tegenstanders met verzorgd positiespel”. O, denk je dan, zeg dat dan meteen. Zeker als we luisteren naar de trainer van Jong Oranje, Fred Grim, wanneer die zegt “Uiteindelijk gaat het om het winnen, daar zijn we inmiddels wel achter”. Kijk, nu snap ik het weer; met zo’n benadering is er hoop voor Oranje.

Er zijn ook andere komische berichten. Onder de kop “Waanders boos om rechtszaak wijn” las ik het verhaal van de zaak die eind vorig jaar diende bij de bestuursrechter in Zwolle. Waanders verkoopt in zijn fraaie boekhandel onder andere boeken over wijn, en daarbij is er ook een beperkt aantal flessen van dit diepzinnige vocht te koop. Daar kwam bezwaar tegen. Eén van de tegenargumenten die de bezwaarmakers gebruikten was dat deze verkoop het alcoholmisbruik in de hand zou werken. En de verkoop door Waanders zou ook een grotere schending van de volksgezondheid zijn dan de wijn die bij de Hema wordt verkocht. Het wordt leuk als je kijkt wie de bezwaarmaker is: dat is de Slijtersunie. Max Tailleur had gelijk. Wim Waanders ook, hij moet het alleen van de rechter nog krijgen.

Er gebeuren dingen in het leven of je leest iets waarbij je denkt: ben ik nou gek, of is die ander het?

Daarom wens ik iedereen voor 2016 gezondheid, harmonie, naastenliefde en zegen toe, maar ook humor. Dus mocht uw buurman of wie dan ook ooit op uw auto een papier onder de ruitenwisser steken met de tekst “Wie dit leest is gek”, doe het dan meteen terug onder zijn eigen ruitenwisser, met op de achterkant ervan voor iedereen zichtbaar geschreven: “Wat jij hebt geschreven was me van jou al bekend”. Wil je geen risico nemen en de vrede bewaren, schrijf dan “Ik kan niet lezen”.

Ton van Leijen (avanleijen@lijbrandt.nl)