Als het wat lijkt voor te stellen kijk ik er wel eens naar: een voetbalwedstrijd. Zoals deze week Ajax tegen Chelsea. Wat een wedstrijd! Al vrij snel stond Ajax voor met 4 tegen 1. Nou ja, kat in het bakkie denk je dan, even consistent doordraven en tel uit je winst. Maar dan voltrekt zich ineens een ramp: twee rode kaarten en een penalty tegen. Je vreest dat er nu een andere kat in het bakkie zal komen, namelijk dat Chelsea Ajax gaat inmaken. Met 11 tegen 9 spelers lijkt de Nederlandse kampioen een smadelijke nederlaag tegemoet te gaan. Maar nee, uiteindelijk eindigt de wedstrijd met 4 – 4. Na de vreugde in ons kamp barsten de analyses los.

Want je zou kunnen denken dat op zo’n keerpunt bij Ajax de moed in de schoenen zakt. Toch weten ze zelfs nog een paar keer aan te vallen, en geweld op eigen doel te pareren. En de glansrijke kansen die Chelsea heeft om met hun overmacht Ajax volledig weg te spelen komen niet uit de verf. Wat er dan aan beide kanten gebeurt is moeilijk concreet te verklaren. Ajax leek het hoofd koel te houden, en vocht professioneel verder. De Chelseaspelers verwachtten misschien dat ze nu toch wel even de achterstand van 4-1 zouden gaan wegwerken. Maar nee. Onvoorspelbaarheid dus bij de inzet van beide ploegen. Nog los van de onvoorspelbaarheid die nu eenmaal bij elke wedstrijd hoort.     

Grappig: toen ik dit zo volgde kwam er ineens een bijzonder verhaal bij me boven. Het Bijbelverhaal waarin David op de vlucht is voor zijn zoon Absalom. Deze zoon heeft zichzelf tot koning uitgeroepen, en vraagt dan raad aan twee wijze adviseurs. ‘Wat staat ons te doen?’ De ene adviseur, Achitofel, op de hand van Absalom maar uit op eigen eer, adviseert om nog diezelfde nacht David te achtervolgen en aan te pakken. De andere wijze, Husai, in feite een spion van David, wil tijd rekken en adviseert om eerst alle mannen onder de wapenen te roepen. Hij gebruikt daarbij het argument dat David, in zijn goede tijd een gewiekst strijder en held, verbitterd is en getergd, en als een beer die van jongen is beroofd met zijn mannen de strijd zal aangaan en kan winnen. Dit strategische advies, door God gestuurd, gaf de doorslag bij Absalom.

Ik ben geen voetbalanalist en geen theoloog. Wat me meestal wel lukt is enig commentaar geven vanaf de zijlijn. Zeker: er zijn grote verschillen tussen dat Bijbelverhaal en deze voetbalwedstrijd. Maar ik kan me niet aan de indruk onttrekken dat er een soort nieuwe strijdvaardigheid over de resterende Ajaxieden kwam toen ze ineens werden geconfronteerd met een volledig kantelend perspectief: twee van je maten worden het veld uitgestuurd, en tegelijk een penalty tegen. Het wel erg zware pakket van beslissingen door de scheidsrechter voelde als onrecht. Het riep verzet op, verbittering. En een getergd mens kan tot onvoorspelbare dingen komen. Zo knokte Ajax, ondanks de ongelijke posities, door. Met verrassend resultaat.  

Als je in de knel komt of in het nauw zit dan kan het je soms vleugels geven. Adrenaline enzo, je kent dat wel. Gelukkig dat het nog bestaat, onvoorspelbaarheid. Hoe was het ook alweer: problemen kennen we niet, wel uitdagingen?

Ton van Leijen (avanleijen@lijbrandt.nl)