Bijbel

Als je het bericht leest dat er een Mannenbijbel is gedrukt, dan komen er automatisch een paar vragen op. Logische, voor de hand liggende vragen: was dat nodig? Want er zijn immers Bijbels in allerlei vertalingen uitgegeven, met of zonder plaatjes, jongerenbijbels, kinderbijbels, een Groene Bijbel enzovoorts. En alleen al in 2016 werden er ruim 300 nieuwe vertalingen uitgebracht!. Dus om misverstanden te voorkomen: ik juich het alleen maar toe als er nieuwe Bijbels komen. Tenslotte gaat het hier om de kern van het menselijk bestaan, wat de bedoeling van de mens is, welke bestemming hij heeft, en zeker ook welk toekomstperspectief. En er is ook een Vrouwenbijbel, dus waarom ook niet? Maar ik frons wel bij sommige antwoorden die op deze vragen worden gegeven.

Ik lees dat deze Mannenbijbel de mannen moet helpen om hun verantwoordelijkheid te nemen in hun eigen geloofsleven, de omgang met anderen en in de samenleving. Dat is prachtig, belangrijk, een goede reden dus. Ik lees ook dat de manier waarop mannen lezen een rol speelt. Na een dag werken komen ze vermoeid thuis en willen dan graag over weetjes praten. Vrouwen praten volgens degene die de uitgave toelicht meer over gevoelens en over wat ze hebben meegemaakt. Omdat mannen van  van ‘weetjes’ houden lezen ze (als top-drie) Autoweek, Quote, en de Donald Duck. Dat is wel sneu voor mij, want ik lees ze geen van drie. Ik lees wel de Slagwerkkrant, wat literaire tijdschriften, een tijdschrift over geloven in deze tijd, en soms de weekaanbiedingen van onze supermarkt. Maar ik begrijp dat dat niet telt. Dan zal deze Bijbel wel niet voor mij zijn bedoeld. (Trouwens: ik zie de Donald Duck zelden liggen als ik bij vrienden kom, tenzij ze die snel wegmoffelen als ze me zien aankomen.)

Dat deze Bijbel daarom niet voor alle mannen, maar slechts voor sommigen van hen is bedoeld blijkt ook als ik verder lees. Mannen zijn luie lezers, en laten zich liever door plaatjes meenemen. En plaatjes staan er dus in deze uitgave, inclusief honderden kleine fotootjes. Ze willen dus kennelijk geen ‘moeilijke’ teksten. Maar dan is het weer merkwaardig dat voor de Mannenbijbel als basis  de Herziene Statenvertaling is gebruikt. Nu is dat niet slecht, integendeel, dat is zelfs zo ongeveer de beste vertaling die er is. Maar past die toch ook weer niet zo heel toegankelijke taal wel bij de doelgroep? Waarom voor deze luie mannen niet gekozen voor de Bijbel in Gewone Taal? Zal wel met rechten te maken hebben. De plek waar deze Mannenbijbel werd gepresenteerd was heel bewust gekozen als een écht mannelijke plek: een voormalige defensiegarage. De mannen die aanwezig waren konden dus met in de ene hand een pizzapunt en in de andere hand een pilsje - zo lees ik verder - napraten over het belang van deze Bijbel voor hun eigen leven.

Wat wel weer leuk is: deze Mannenbijbel bevat veel extra teksten, weetjes en bibliografieën van zeventig mannelijke Bijbelse figuren. ‘Mannen met veel temperament’ zo lees ik ‘kunnen leren van het leven van Mozes en Petrus, en mannen die worstelen met hun identiteit kunnen leren van Johannes de Doper’. Worstel je als man met je seksualiteit, dan kun je veel leren van bijbelboeken als Spreuken,

Prediker, en Hooglied’. Ik ga als ik klaar met deze column nog even kijken of Simson ook aandacht krijgt, want ik voel soms de behoefte opkomen om met een ezelszaak een bepaalde figuur in de wijk te lijf te gaan. Maar ik ben niet altijd bloeddorstig hoor, soms zit ik ook gewoon net als Filippus onder mijn eigen vijgeboom, en wacht tot de Heer me roept tot aktie.

Ik heb denk ik tussen de regels door aarzelingen laten voelen bij een paar uitspraken over die typische ‘mannelijkheid’. Dat komt misschien omdat ik best van een kampvuurtje hou, van hout kloven enzo, maar het voor mijn geloofsbeleving ook weer niet noodzakelijk acht om bijvoorbeeld met boomstammen te gaan gooien, met touwbruggen te klooien, of net zolang door de modder te crossen totdat je gered moet worden. Want ik mag toch niet hopen dat zulke dingen de ‘typisch mannelijke mannen’ onder ons op een verkeerd spoor zetten. Of dat ze zo op zichzelf focussen dat ze vrouwonvriendelijke wegen inslaan. Mannen worden sterker als ze ook weten hoe vrouwen de Bijbel lezen, en andersom. Voor de relaties lijkt het me daarom goed dat een man de Mannenbijbel kado geeft aan zijn vrouw. Het jaar daarop kan een volgende belangrijke stap worden gezet: de man leest de Vrouwenbijbel. Zo kan dit belangrijke boek een nieuw licht op elkaar werpen.

Ton van Leijen (avanleijen@lijbrandt.nl)