Als je een krant of tijdschrift leest dan vlieg je waarschijnlijk net als ik even over de pagina’s. Maar je blijft alleen haken of leest alleen verder als een kop boven een artikel je interesse wekt, je prikkelt, of nieuwsgierig maakt. Journalisten en andere schrijvers weten dat en proberen hun koppen zo pakkend mogelijk te maken. Maar vaak dekt de kop niet helemaal of helemaal niet de inhoud. Bij ‘Iedereen houdt van Maxima’ zullen velen die sympathie ook werkelijk delen. Soms is het (bijna) waar, zoals bij ‘Thailand rouwt’. Maar bij ’Kampen houdt zijn dochters binnen’ ging het vooral om ouders die in de buurt woonden waar het meisje woont dat werd aangerand. ‘Wezep trouwt’, ‘Heel Holland bakt’, of ‘Holland zingt Hazes’ zijn gelukkig niet waar. En dat bij ‘Pindakaas, wie is er niet groot mee geworden?’ er een commercieel belang meekomt snappen de meeste mensen wel.

Je moet veel koppen daarom ook niet direct geloven, maar eerst doorlezen waar het echt over gaat. Pas las ik de kop ‘Bacteriën vervangen heipalen’. Ik werd meteen argwanend: bij een heipaal stel je je uitgerekend iets zeer sterks en stabiel voor, er moet immers een huis op gebouwd kunnen worden? Goed, ik las verder. Bacteriën kunnen genetisch worden aangepast. Eerder was al ontdekt dat bacteriën in de bodem reageren op druk door bepaalde genen aan- of uit te zetten. Een Britse architect ontwikkelde met die wetenschap een aanpak om ‘slimmere bodems’ te maken, die reageren op een gebouw dat op die grond wordt neergezet. Hij wil dat verder ontwikkelen zodat er uiteindelijk een ‘biologisch cement’ ontstaat. Er is ook al een model ontwikkeld waarmee kan worden uitgerekend hoe de drukverdeling onder een bepaald bouwwerk zal zijn.

Dit ‘herprogrammeren’ van bacteriën wordt al toegepast in een bepaalde tak van de biologie. Er zijn zelfs wedstrijden waarbij studenten vanuit de hele wereld een bacterie met genetische bouwsteentjes aanpassen zodat ze een heel nieuwe functie krijgt. Bouwen met bacteriën is nu nog niet echt mogelijk, maar de Britse architect (Martyn Dade-Robertson) voorziet een tijd waarin grote gebouwen ontstaan uit veranderingen die zijn aangebracht in het DNA van onzichtbaar kleine bacteriën. Ik weet nog niet wat in deze wat raadselachtige zin verscholen ligt, maar de toekomst zal het leren. De kop ‘Bacteriën vervangen heipalen’ is weliswaar suggestief, maar slaat op iets dat een reëel ingeschatte toekomstige mogelijkheid is. Eindconclusie: soms kloppen koppen.

Ton van Leijen (avanleijen@lijbrandt.nl)