Er leeft onder ons mensen veel spanning en onzekerheid. Onze gesprekken en media zijn ermee gevuld. Belarus, China, zorgen om Polen en Hongarije, maar ook uitdijende machten van techgiganten als Marc Zuckerberg, Elon Musk, enz. In eigen land zien we groeiende tegenstellingen. Foute sentimenten krijgen greep op mensen. Dat beangstigt: wat gebeurt er toch? Of: waarom laten we het gebeuren? Hoe brengen we dit tot staan? Sommigen nemen  het recht in eigen hand nemen, of gaan meewerken aan datgene waartegen ze juist zeggen te willen strijden: dictatuur.

Lees meer >

Er is een tijd geweest waarin we werden opgeroepen eens wat vaker een compliment uit te delen aan een ander. We waren te rationeel, verborgen onze gevoelens, en zo konden we elkaar onzeker maken over wat ‘de ander’ van ons vond, of wat we in de ogen van ‘de maatschappij’ waard waren. De aanhalingstekens verraden al dat ik een zwart-wit-tekening geef, want bij ‘de ander’ hangt het er maar vanaf wie dat is. En ‘de maatschappij’ is nog vager, ongrijpbaar en abstract. In plaats van die terughoudendheid lijkt het erop dat we zijn doorgeslagen naar een andere kant: een overtrokken bejubeling van wat we in elkaar zien.

Lees meer >

Pas overkwam het me weer. Als eerste bezoeker in een wachtkamer nam ik plaats in het verste hoekje. Kort daarna arriveerde een man die niet naar me keek, zover mogelijk van me af ging zitten en vervolgens intensief zijn mobiel ging bestuderen. Even daarna een tweede man, zocht ook geen oogcontact, ging bij de leestafel zitten en pakte eveneens zijn mobieltje. De derde bezoeker verscheen; ze groette me vriendelijk met een hoofdknik (de anderen keken niet op) en ik beantwoordde die; nu geen mobieltje; ze ging zitten om te doen  waar wachtkamers voor bedoeld zijn. Een vierde arriveerde, omdat de kamer vol begon te raken moest deze tegenover me zitten. Ook hij keek geen moment naar mij of de anderen en pakte zijn telefoon. Oei, dacht ik, zijn we bang voor elkaar geworden?

Lees meer >

Dit gaat niet over mensen die iets wat voor een ander heilig is belachelijk maken. Het gaat over mensen dus die erop uittrekken om iets bijzonders waar te nemen. Het Engelse ‘spotten’ betekent verkenning, en daarbij hoort dat je tevoren niet weet of je ook echt krijgt te zien waar je op hoopt. Ik was pas in Friesland, en ging weer eens langs bij vliegbasis Leeuwarden om vliegtuigen te spotten, niet wetend wat dat zou opleveren.

Lees meer >

Het is er weer, dat programma van Max “We zijn er bijna”. Daarin maakt een groep kampeerders onder lichte begeleiding een vakantietrip. Meest senioren, allemaal met een caravan, camper of iets dat daarbij in de buurt komt. Die lichte begeleiding bestaat uit enkele organisatorisch-technische mensen en presentatrice Martine van Oss. Als kijker word je meegenomen in het reilen en zeilen van deze mensen tijdens hun reis en op de plekken die ze bezoeken. Deze keer binnen de grenzen van ons eigen Nederland.

Lees meer >

Af en toe gebeurt het wel eens: je hebt elders woonachtige visite op de koffie, en ineens klinken er zware doffe dreunen waarvan de ruiten rammelen. De bezoekers schrikken: “wat is dit?” We leggen uit dat het schietoefeningen zijn van de artillerie in ’t Harde. Wij schrokken niet omdat we eraan gewend zijn. De plaats waar je woont bepaalt in dit voorbeeld met welke gebeurtenissen je vertrouwd bent - of niet - en hoe je daarop reageert. Een boeiende relatie tussen beleving en werkelijkheid dus.  

Lees meer >

“Groote veranderingen staan ons in de toekomst te verwachten. Zoo zullen de steden elektrisch verwarmd worden en men zal de huizen beter isoleeren, zodat zij in den zoomer koeler zijn en in den winter gemakkelijker te verwarmen.” De spelling verraadt al dat dit een oude tekst is. Het stond in de Provinciale Overijsselsche en Zwolsche Courant van 4 januari 1930. Die vond ik in een map van mijn vader waarin hij voor hem belangrijke of indrukmakende dingen bewaarde. Hij was van 1904, dus had de leeftijd van 26 jaar toen hij dit las en in zijn bewaarmap legde.  

Lees meer >

Gelukkig, er kan versoepeld worden, en dat gaat hard. Alsof er een elastiek is geknapt stromen de terrassen vol. Heerlijk dat het weer kan. Het Terras (hoofdletters) heeft in onze beleving toch wel iets van de ultieme vrijheid. Een beetje merkwaardig natuurlijk, want eigenlijk kun je alles wat je er doet ook thuis doen. Eén verschil: bij het luxe niksdoen achter een glas of snack kun je er Mensen Kijken. Zoals bij aapjes kun je ook hier de vraag stellen: wie kijkt naar wie? En wat zien we dan? Of dieper: waarom kijken we zo graag naar elkaar?

Lees meer >

Tijd doet veel. Als gebeurtenissen steeds verder in het verleden komen te liggen gaan we er anders tegenaan kijken. Omdat er nieuwe feiten boven tafel komen, maar ook omdat we zelf veranderen. We durven kritischer en objectiever te kijken. Ook naar de rol van de overheid. Denk aan onderwerpen als het slavernijverleden, de Jodenvervolging, Nederlands geweld in Indonesië. Of de gaswinning in Groningen, de toeslagenaffaire, het jarenlange leed in de jeugdzorg, de trage aanpak van de Q-koorts, de gebrekkige aandacht voor transgenders, enz. Al gauw volgt er ook een roep om excuses. Die worden soms ook daadwerkelijk gemaakt, en ik denk veel vaker dan vroeger.    

Lees meer >

Arnout Hauben is een Vlaamse programmamaker. Samen met cameraman Philippe Niclaes en Ruben Callens die het geluid verzorgt en de drone bestuurt maken ze reizen. In hun eerste programma deden ze dat rond de Noordzee, wat enorm leuke en interessante beelden en ontmoetingen opleverde. Het werd een kijkcijfersucces, en dat wordt hun tweede programma naar mijn overtuiging ook. Het gaat nu van Gibraltar naar Jeruzalem, maar dan over de Middellandse Zee. Ze komen niet op het vasteland, maar hoppen van eiland naar eiland ‘op zoek naar de ziel van de zee en haar bewoners’. Dat levert verrassingen op.

Lees meer >

Wie zegt ‘Vader des Vaderlands’ denkt aan Willem van Oranje. Dat hoop ik tenminste, want hij deed bijzondere dingen: ons land overeind houden tegenover vreemde overheersing (1533-1584). Ons ‘Vaderland’ verbinden we tegenwoordig ook aan mensen die hele andere dingen doen. We kennen een Theoloog des Vaderlands, een Dichter des Vaderlands, en ook een Denker des Vaderlands. Bij Willem kun je je de eenheid van ons land als volk, natie goed voorstellen. Maar bij die andere ‘titels’ ligt dat wat anders.

Lees meer >

Deze keer laat ik mijn beurt voorbij gaan. Zijn er dan geen onderwerpen om over te schrijven? Zeker wel, er zijn genoeg gebeurtenissen die normaal of abnormaal zijn, waarvan je iets kunt vinden, die prikkelen achter het toetsenbord te kruipen, waarover je je kritiek de vrije loop zou willen laten of waarover je juichend kunt zijn. Vaak horen er namen bij: Gommers, Omtzigt, Bilal, Navalry, Oeigoeren, Taiwan, enz. Of ontdekkingen over besmettingsreductie, creativiteit onder moeilijke omstandigheden en dergelijke. Maar ja, schrijven over corona is vermoeiend, erover lezen nog meer. En er schrijven al zoveel anderen over, dus wat moet ik dan nog. 

Lees meer >

Pilatus: je komt hem tegen in de bijbelse verhalen over Pasen. De predikant in de gemeente waar ik lid van ben liet ons meedenken over deze wonderlijke figuur. Als Romeins machthebber moest hij een oordeel over Jezus vellen. Toen Jezus vertelde dat hij gekomen was om van de waarheid te getuigen kwam die bekende vraag: Maar wat is  waarheid? Pilatus wist het wel, maar koos voor een ‘waarheid’ die zijn eigen positie veilig moest stellen. Hoe herkenbaar is zo’n dilemma vandaag in allerlei discussies en acties. Een paar losse gedachten.

Lees meer >

Het is toch wel lekker rustig nu Trump is afgeserveerd. Hoe hij dat zelf ziet weet ik niet, misschien heeft hij wel slapeloze nachten bij de onderzoeken die nog lopen tegen hem. En daarover wilde ik het net hebben, over dat slapeloze. Om te beginnen met als aanleiding de vraag of slapen met je sokken aan wel zo goed is. Ik las een artikel waarin stond dat de een dat nodig heeft, de ander zeker niet. Fijn dat er eerst een deskundige werd geraadpleegd; ze gaf uitleg, maar kreeg veel reacties van andersdenkenden.

Lees meer >

Vrijheid, wat hebben we daar enorm behoefte aan! Je eigen leven te kunnen inrichten, de dingen te doen waar je zelf voor kiest. Dat willen we gewaarborgd zien, en daarvoor moet de overheid zorgen. Zo ontstaan allerlei regelingen om onze gewenste vrijheid te garanderen. Dat vinden we natuurlijk prima, als we er zelf maar geen last van hebben. Wanneer dat wel gebeurt slaat onze steun al snel om in verzet, scheefgroei, onzekerheid, angst. Het kan zelfs complottheorieën voeden.    

Lees meer >