Het is goed om kritisch naar jezelf te durven kijken. Dat geldt voor ons als individuen en evengoed voor overheden en organisaties. Terugkijken, misstanden aanwijzen en daar consequenties aan verbinden. Denk aan het verwijderen van standbeelden - of - wat beschaafder – het aanbieden van excuses. Zoals excuses van de regering voor ons koloniale verleden, of voor de slavernij. Of van de Nederlandse Spoorwegen voor hun rol in de laatste oorlog. Deze dagen zien we excuses en een schuldbelijdenis van kerken voor wat zij deden en nalieten ten opzichte van de joden. Van een andere orde zijn de excuses van de koning voor de (afgebroken) vakantie naar Griekenland. Waardevolle bewegingen, maar ze roepen ook vragen op.

Lees meer >

We weten het bijna allemaal: met ons gaat het goed, maar met Nederland minder. Over heel veel van wat er in ons leven gebeurt zijn we tevreden. We zijn aan eigen patronen en leefgewoonten gewend, daarbij ons vaak er helemaal niet van bewust waardoor de dingen zo goed lopen. Totdat onze rust wordt verstoord. Totdat er iets gebeurt dat ons dwingt rekening te houden met iets nieuws, iets afwijkends, waar we niet om vroegen. Onze eerste  reactie is dan meestal afwerend, naar buiten gericht. Ik herken het bij mezelf als ik ongevraagd dingen ervaar als gezeur van buiten. Dan heb ik al snel een oordeel over de krachten die me dit aandoen. Die krachten zijn bijna altijd ‘ze’.

Lees meer >

Prinsjesdag: je denkt aan troonrede, hoedjes, Gouden Koets. Maar dat gaat deze keer allemaal wat anders. Actueel is de vraag of de gerenoveerde Gouden Koets volgend jaar wel weer in bedrijf zou moeten komen. Er zijn forse bezwaren tegen een van de schilderingen op de koets die verband houdt met het slavernijverleden. Alternatieven passeren de revu. Zoals: opbergen in een museum maar ook: in functie houden maar dan wel uitleggen dat het om een tijdbeeld gaat, een cultuuruiting die iets over onze historie leert. Er zal een onderzoek starten onder de bevolking naar wat we er als gewone burgers van vinden. Is dat wijs?

Lees meer >

Wie het sprookje van Roodkapje kent weet hoe dat afloopt. Bij de discussie waarin we nu al sinds maart met elkaar worstelen gaat het niet om een sprookje, en weten we niet hoe het zal aflopen. We hebben minimaal de hoop dat het goed komt, en graag snel. Toch zijn er opmerkelijke overeenkomsten met het sprookje. Roodkapje had een doel voor ogen: bijdragen aan het welzijn van grootmoeder. Maar ze wist niet hoe ze oma zou aantreffen. We zijn op weg naar een beheersing van Corona, liever nog een ‘oplossing’. We houden afstand, en een mondkapje lijkt steeds vaker nodig. Onderweg ontmoeten we veel grote en kleine Boze Wolven. We noemen ze dan meestal Boze Burgers. Soms zijn we er zelf een.

Lees meer >

Het kan aan mij liggen, maar ik ervaar om me heen dat er juist nu veel wordt nagedacht en geschreven over de zin van het leven. Grappig en schijnbaar onnozel zijn de ervaringen van mensen die vertellen over wat deze tijd met hen doet. Iemand zegt tot zijn verbazing zomaar ´s avonds thuis op de bank te zitten. Iemand anders vertelt hoeveel lol ze beleeft aan al die oude spelletjes die uit de kast worden gehaald. Dit zijn leuke geluiden tegenover de andere die we ook kennen over afstand, isolatie, baanverlies en dergelijke. De gedwongen situatie heeft ook een heilzame kant. We gaan meer nadenken over welbevinden, geluk, zingeving.

Lees meer >

Mooi weer, vrije tijd, versoepeling van de beperkingen, dus gaan we er allemaal graag weer eens op uit. Ook wij vertrokken naar een ander mooi deel van ons land, een paar dagen fietsen, heerlijk. Hoewel we soms bijna alleen op de wereld waren mengden we ons ook moeiteloos in een explosie van mensen met eenzelfde verlangen: zorgeloos trappen in een lommerrijke omgeving. Bijna allemaal van dezelfde leeftijd, maar soms is het best leuk geen uitzondering te zijn. Hooguit kon iemand met een kritische blik constateren dat we niet op een speedpedalic voortbewogen. Naar het bos en de hei, geen zee. Maar wel als vast onderdeel: een terrasje. Daar wil ik het over hebben. En dan speciaal over een hardnekkige categorie mensen die je daar kunt aantreffen: de luidsprekers.

Lees meer >

Er is vrijwel geen standpunt waarop geen kritiek mogelijk is. Aan elk onderwerp kleeft een maar. In de discussie over Corona zitten we overduidelijk weer in dat maar-stadium. De geleidelijk ingaande versoepeling komt tegemoet aan waar we allemaal zo sterk naar verlangen. Tegelijk zie je hoe dat direct ook tot scheve voorstellingen van zaken leidt, zoals bijvoorbeeld eenzijdige voorlichting of onredelijke overbelichting van eigen belangen. Wie bewaakt een goede koers?  

Lees meer >

noot

Er zijn mensen die ‘niets met muziek hebben’. Toch zullen de meesten wel herkennen en beleven dat muziek alles met gevoel te maken heeft. Vragen als hoe dit werkt, of wanneer zoiets in je eigen leven begon zullen verschillende antwoorden krijgen. De een houdt zich er nauwelijks mee bezig, de ander gebruikt muziek wellicht als sfeermakend ‘behang’, een derde is er altijd mee bezig of leeft er zelfs van. Maar ook als je ervan houdt kan er een fase zijn waarin je er minder tijd aan besteed, of waarin het juist opleeft.

Lees meer >

Vriendschappen, ze bestaan in soorten en maten. Maar het begrip is nogal aan slijtage onderhevig, zoals bijvoorbeeld Facebook dat laat zien: een klik en je hebt een ‘vriend’. Waar de een het leuk of gezellig vindt om via dat medium contact te hebben met kennissen, bekenden, probeert (of pretendeert) een ander daarmee een groot netwerk te hebben. Echte vriendschap onderhoudt je langs andere weg. Maar wat is een echte vriend? En is een goede buur niet beter dan een verre vriend? Augustinus zei ooit: ‘Een vriend is iemand die alles van je weet, en toch van je houdt’. Eh …

Lees meer >

De maatregelen binnen de ‘intelligente lockdown’ worden een beetje versoepeld. Dat is goed, logisch zelfs. Het komt tegemoet aan de vurige wens van iedereen om weer wat vrije bewegingsruimte te krijgen, in alle opzichten. Het geeft perspectief en hoop. Tegelijkertijd zie je ook dat er verschuivingen optreden in de acceptatie van maatregelen. Eerst was het virus onze gezamenlijke onzichtbare vijand, en stonden we pal achter het wijze beleid van wetenschappers en kabinet. Maar nu er weer ietsje ruimte komt ontstaan er forse scheuren in die solidariteit.

Lees meer >

Ook als we er zelf geen slachtoffer van zijn worden we dagelijks geconfronteerd met het C-onderwerp.  Het verdringt andere onderwerpen. Wat bijvoorbeeld te denken van de term ‘het nieuwe normaal’? Over wat normaal is zijn al vele beschouwingen geschreven. Het blijft een lastig begrip. Het is niet hetzelfde als abnormaal (hoewel …) en het heeft ook weinig met de Achterhoekse rockgroep te maken. Maar deze dagen klinkt het begrip even vaak als dat andere begrip: ‘de anderhalve metersamenleving’.  Wat is dan dat ‘nieuwe normaal’?  

Lees meer >

Eigenlijk wilde ik over iets anders schrijven. Want er zijn natuurlijk wel degelijk andere problemen dan het virus. Maar ze worden verdrongen, overheerst. Covid-19 is onzichtbaar, maar de gevolgen ervan niet. We zien die in cijfers en aantallen. Over besmettingen en sterfgevallen, over benodigde verplegende en verzorgende deskundigheid, ic-bedden, hulpmiddelen, enzovoorts. Ons hoofd wordt dagelijks volgestouwd met de actuele ontwikkelingen en nieuwe inzichten terwijl ons leven sterk aan het veranderen is.

Lees meer >

Nog dagelijks komen er nieuwe feiten en ontwikkelingen naar ons toe over het coronavirus. En we merken het zelf: in verplicht thuiszitten, het niet kunnen bezoeken van dierbaren, de sluiting van allerlei voorzieningen. Het raakt iedereen en houdt ons allemaal bezig. De samenleving hergroepeert zich. Het kabinet heeft maatregelen genomen. Daarvoor bestaat grote draagkracht, wat blijkt uit de steun van bijna alle partijen, zelfs als er voor minister Bruins een opvolger van buiten de coalitie wordt benoemd. We hebben een gemeenschappelijke vijand, en die verenigt ons in de strijd daartegen.

Lees meer >

Regelmatig, ook nu, moet ik weer denken aan de Club van Rome. Deze groep wetenschappers uit allerlei landen boog zich over de wereldproblemen en de samenhang ervan. Toenemende welvaart en rijkdom riep ernstige vragen op over bevolkingsgroei, voedselproductie, uitputting van hulpbronnen, vervuiling e.d. De Club wilde regeringen stimuleren tot een gecoördineerde aanpak daarvan. In 1972 kwam hun rapport Grenzen aan de groei uit. Ik was toen 23 jaar, en het maakte nogal indruk op me. Sommigen wuifden de waarschuwingen weg, het zou zo’n vaart niet lopen. Ze dachten fout.  

Lees meer >

Je ziet het wel eens op sociale media: iemand post een foto van zichzelf en schoonmoeder (of iemand anders) in een eetgelegenheid achter de warme chocola met slagroom of een luxe lunch. Met het bijschrift ‘Gewoon omdat het kan’. Bedoeld zal zijn dat er geen verjaardag of andere speciale reden hoeft te zijn voor zo’n uitje. Laatst las ik het ook op een tegeltje in een toilet. Gewoon omdat het kan, op het toilet; maar heb je daar dan een keuze? De meeste mensen moeten daar toch regelmatig naartoe? Onzinnig dus, zulke teksten. Of niet?

Lees meer >