(advertentie)

pompoen

Het gaat snel, de zomer is weer weggezakt in herfst. Uitbundig in zon - nu ik dit schrijf - maar vooral toch in kleur: geel, gifgroen, olijfgroen, oranje, oker, saffraan, cognac, dadelbruin, chamois, beukenzwart, ga maar door. En meestal een mix van dit al. Ik denk dat de Schepper dat expres heeft gedaan om ons bij de komst van dit jaargetijde op te vrolijken, en tegemoet te komen in de strijd tegen nostalgie, neerslachtigheid of erger. Het einde van de komkommertijd was meteen het begin van de pompoenenperiode. Al jaren mag deze vrucht zich verheugen in toenemende belangstelling, en ook daar zien we een palet aan kleuren en vormen. Hoewel de uitgestalde pompoenen bij voordeuren, op erven of in vensterbanken al weer het loodje beginnen te leggen, handhaven ze zich sterk in pompoenbrood, -soep, -toast, -kaas of –taart, enz. Hoe belangrijk is de pompoen voor Oldebroek?

Ga-es met me mee naar een klein dorpje op het platteland van noord-Engeland. Daar bestaat The Pumpkins Club. Een vereniging met vier leden, waarvan drie het bestuur vormen: voorzitter, notulist en penningmeester. Het vierde lid heeft geen speciale functie. Buiten de drie bestuursleden is er nog een aparte ‘chairman’, geen voorzitter dus, ook geen lid, maar regelaar van allerlei zaken. Het bestuur hoeft niet vaak te vergaderen, het meeste gebeurt in de wandelgangen en als ze elkaar op straat, in het dorpshuis, de pub of de kerk ontmoeten. Wel is er formeel een of twee keer per jaar een bestuursvergadering, en met het ene lid erbij ook een AGM (= Annual General Meeting, bij ons bekend als Algemene Ledenvergadering). De contributie bedraagt 3 pond per jaar, ongeveer 3,75 euro.

Het doel: pompoenen kweken. En naast de vier leden van de Club mag iedereen die dat wil met zijn of haar kweekresultaat meedoen in de jaarlijkse wedstrijd voor de zwaarste, mooiste en lelijkste pompoen. Er is ook een wedstrijd aan verbonden: ‘guess the weight’. Er zijn twee leeftijdsklassen, onder de zeventien jaar en daarboven. De jury bestaat uit het ene lid van de vereniging zonder functie en de pubeigenaar. Bij twijfel is laatstgenoemde bevoegd de knoop (niet de pompoen) door te hakken. Men mag meerdere vruchten per keer inbrengen; de garage-eigenaar valt bijvoorbeeld vaak in de prijzen. Men besteedt erg veel aandacht aan het kweken. Er zijn enkele voor mij ondefinieerbare eisen, onder andere over de manier waarop de vrucht aan de steel moet zitten (wie er meer wil weten: stuur me een mailtje).

Het product moet gaaf zijn, niet aangevreten door slakken, en er mag niet mee zijn gesjoemeld. (Ooit werd een deelnemer gediskwalificeerd omdat hij zoveel water had geïnjecteerd dat de vrucht ontplofte…) De eerste prijs bedraagt 25 a 30 pond, de tweede 15, de derde 10. De winnende vrucht krijgt vaak een mooie plek in de oude kerk van het dorp; dit heeft geen religieuze betekenis, het is daar gewoon lekker koel en dan blijft de winnaar (de pompoen bedoel ik) langer intact. Een van de zwaarste pompoenen ooit woog 160 kilo, en moest met 5 man op een pick-up worden getild om naar de keuring te brengen. Als het lukt ziet u hiernaast een fotootje van het betreffende lid van The Pumpkins Club dat dit jaar de tweede prijs won. Toevallig mijn jongste zoon (o, vandaar… inderdaad). Het Engelse uitstapje laat zien hoe je in een kleine lokale gemeenschap op een vrij informele en ongedwongen wijze, met inschakeling van allerlei personen en instanties, langs korte lijntjes enorm veel kunt bereiken. Oldebroek for each other denk je dan meteen.

Dus: waarom is de pompoenkweek zo belangrijk? Allereerst houdt het mensen zinvol bezig, men organiseert zich en overlegt over het proces. Daarnaast: de pompoenoogst brengt kleur en fleur in het straatbeeld en rond de huizen en dat komt de psychische gesteldheid van velen onder ons ten goede. De verkoop brengt geld op dat vaak aan goede doelen wordt besteed. Als we het Engelse voorbeeld volgen is het ook bij ons mogelijk de winnende vruchten op belangrijke plaatsen (kerken, scholen, raadhuis, winkels, apotheek etc.) neer te leggen zodat het dorpsbeeld wordt verrijkt. Om de vruchten goed te houden kunnen eventueel koelelementen worden gebruikt, eventueel geleend van de begrafenisondernemers. Natuurlijk vergeet ik ook de industriële teelt niet die ons de producten gemaakt van pompoen brengt die ik in het begin noemde. In één zin samengevat: de pompoen is een enorm bindend element van samenlevingsopbouw dat mensen mobiliseert, kennis van de natuur bijbrengt, het bewustzijn van het kleurenspectrum scherp houdt, een forse injectie levert aan cultuur en folklore, en ook nog eens kerk en staat verbindt. Wat willen we nog meer!

Ton van Leijen (avanleijen@lijbrandt.nl)