Op deze pagina vindt u de columns van Bert-Jan Dokter . Zijn onderwerpen zijn aan de dag onderhevig. Net als het leven, elke keer weer een leer- of beleef moment. Dat schrijft hij hieronder op therapeutische basis van zich af.

Broodnodig (13-07-2011)

Afgelopen week was het 10 jaar geleden dat Herman Brood z’n creatieve ziel uit het te doorleefde lichaam perste. Wat het hoofd wilde kon het door drank en drugs compleet uitgewoonde lijf niet meer. De kunstenaar-componist-zanger smeet de versleten restanten van de Rock ’n roll junkie van het Hilton Hotel en riep de achterblijvers op om er maar een feest van te maken.

Bij LOCO-fm werd een 2 uur durende special gewijd aan Herman’s muzikale erfenis. Op nationale TV ging dochter Lola ‘op zoek naar Brood’. De bladen wijden artikelen aan de breed georiënteerde artiest. Op Social Media werd de geboren Zwollenaar herdacht. De nagedachtenis aan Brood kon de 2.0 mens simpelweg niet ontgaan.

Een schril contrast viel me bijzonder op. De stilte waarin de sterfdata van mannen als Pim Fortuyn ( 6 mei 2002) en Theo van Gogh (2 november 2004, de dag dat ook "De Kneet" overleed) voorbij gaat. De politicus en de cineast die gezien mogen worden als martelaren van het vrije woord en democratie.

Je zou anno 2011 verwachten dat mannen als Fortuyn en Van Gogh een trouwe schare aanhang heeft. Die in de benen komt voor gezamenlijk en publiekelijk herdenken van de helden die hardop en onomwonden uitspraken ‘waar het op stond’.

Blijkt dat Herman Brood na 10 jaar heel wat meer handen op elkaar krijgt dan Fortuyn en Van Gogh na respectievelijk 9 en 6 jaar. En Herman’s nalatenschap bevat geen politiek-maatschappelijke boodschap. Wel muziek, kunstwerken en schilderijen. Gretig genuttigde recalcitrantie en expressie. Wellicht reden waarom onze huidige gedoog-regering zich juist zo afzet tegen cultuur en kunsten?

Voor mij blijft het allemaal onwerkelijk en vreemd. De mensen die zich bang laten maken voor bevolkingsgroepen of boeken. Of denken dat Nederland welvarender wordt door uit de Europese Unie te stappen. Die zouden toch tweemaal per jaar tijd vrij moeten kunnen maken om de voorvechters van hun idealen gezicht te geven? Deze mannen kenmerkten zich per slot van rekening ook door publiekelijk op te staan.

Ondertussen is een standbeeld van Fortuyn afgelopen april per veiling verkocht. En een identieke versie is gratis af te halen bij Harry Mens. Brood’s borstbeeld in Zwolle is ook van z’n sokkel gehaald, maar dan omdat koperdieven op de loer lagen.

Het zou beide gebruikers van het vrije woord absoluut recht doen als zij publiekelijk zouden worden herdacht. Door voor- én tegenstanders. Omdat zij een onuitwisbare betekenis in onze historie vormen. Voor vrijheid van het woord, democratie en debat. Zij voerden dat debat en werden natie schokkend tot zwijgen gebracht. Dat mag niet vergeten worden. Niet voor hen en evenmin voor onszelf.

Laten we die gekke artistieke Herman Brood vooral met een grijns blijven herdenken. Elk jaar weer. Ben d’r helemaal voor. Van een rock ’n roll junk met de boodschap: “Verzamel geen geld, verzamel mooie momenten” valt wat te leren, immers. Dope sucks, Herman rules. Maar ik kan er met m’n verstand niet bij dat, juist in het huidige politiek-maatschappelijke klimaat, de vlammen van Pim Fortuyn en Theo van Gogh in stil contrast weg smeulen. Dat moet toch wat zeggen over wat ons besef en aandacht? Zijn we zo snel over deze schokken heen? Die verbazing moest ik even kwijt.

Identi-tijd (24-03-2011)

Je hoort het de laatste jaren vaker: onze identiteit en cultuur staat onder druk en moet bewaakt worden. Hullie moeten zich aanpassen. Aan ons. Onze waarden en onze normen. Onze cultuur, onze gewoonten.

Daar is schreeuwende behoefte aan. Bij sommigen zo groot dat ze er van overtuigd zijn dat Nederland zich moet terugtrekken uit de Europese Unie en we de grenzen weer hermetisch moeten sluiten. Hand voor de ogen en terug achter de dijken!

Die mensen geven eigen welvaartsverwachtingen in één adem op. Middenin in een wereld waar China economisch de dienst uitmaakt. Alles is ‘made in China’. Het land staat inmiddels tweede in wereldeconomie en heeft onder andere USA aan het handje. Met naar schatting 1.000 miljard dollar (!) aan Chinees geld als dekking voor de USA staatschuld.

Nederlandse consumenten zijn flink dure arbeidskrachten  En Nederland heeft stomweg vanjelangzalzeleven de ruimte niet voor eigen productie van voedsel, energie- en consumptiebehoeften. Terwijl er een welvaartsverwachting heerst die de lat meters hoog legt. Wat ons juist dwingt om internationaal een speler van belang te zijn. Met een land vol slimmerikken die de wereld kennis en kunde gaat verkopen. In duurzaam energie opwekken, slim produceren of vernuftige technieken. De kenniseconomie.

Een klein land dat één van de oprichters van die Europese Unie is. Dat ooit in elke uithoek van de wereld handel dreef. Met slavenhandel als bedenkelijk en beschamend handelshoogtepunt. Een recente minister president van Calvinistische huize, met het voorkomen van een fictieve tovenaarsleerling, vroeg zich nog af waar die ooit zo trotse VOC mentaliteit toch was gebleven…. We zijn tot op hoog niveau een beetje in de war, geloof ik.

In kennis en samenwerking zit de toekomst die beantwoordt aan de welvaartsdrang van Nederlanders. Een economisch sterk Europa is voorwaarde voor een welvarend Nederland.

Dat er flinke aandacht is voor onze eigen cultuur en achtergrond is daarmee niet onbelangrijk en al helemaal niet ondergeschikt. Maar wat weten we daar zelf eigenlijk van? Is het meer een persoonlijk gevoel dan een algemene wetenschap?

Vraag op een verjaardag eens aan die kritisch-boze neef of hij de toehoorders nog eens kan voorspiegelen waar de oorsprong van calvinistisch Nederland ligt. Die Maarten Luther spijkerde toch iets aan een deur? Wat spijkerde hij daar ook al weer op en waar deed hij dat? Is het waar dat de negentiende eeuwse Nederlandse vakantieganger met Paard-en-Kar-avan de grens tussen de Nederlanden en Frankrijk overtrok? En zo ja, hoe is daar ooit een België tussengekomen?

De kennis van onze geschiedenis is vaak heel basaal. Ergens gaat er nog wel een belletje rinkelen bij namen als Willem de Zwijger. Omdat onze koningin een afstammeling van die stadhouder is. Maar hoe zat dat met die ‘Wilhelmus van Nassouwe’ en waarom zingen we vol trots mee ‘Ben ick van Duytschen bloet’. En zélfs als we van Spanje verliezen bij het WK voetbal brullen we mee: ‘Den Coninck van Hispaengien heb ick altijt gheeert’.

Rare jongens, die Hollanders?

Misschien moeten we zelf maar eens een her-inburgeringscursus gaan volgen. Historische feitenkennis en beheersing Nederlandse taal opkrikken. Zodat we nieuwkomers gefundeerd kunnen duidelijk maken dat het ware Nederlanderschap het  hoogst beschaafd-haalbare doel in een mensenleven is. Als dat al zo is. De dijken zijn er om water tegen te houden. Welvaart mag er in veelvoud overheen vloeien.

Tijd voor identi-tijd.